Firma Bez Długów
Specjalizujemy się w procedurze sprzedaży spółek, co może stanowić optymalne rozwiązanie dla Ciebie i Twojego biznesu
Kontakt z nami
Zapraszamy do kontaktu z naszym Biurem Obsługi Klienta od poniedziałku do piątku 08:00 – 16:00.
Kredyt w rachunku bieżącym, powszechnie znany pod angielskim określeniem overdraft, jest jednym z najbardziej elastycznych i funkcjonalnych instrumentów finansowania krótkoterminowego w działalności gospodarczej. Z technicznego punktu widzenia stanowi on umowę kredytową zawartą pomiędzy bankiem a klientem, która umożliwia czasowe korzystanie ze środków przekraczających aktualne saldo rachunku bankowego.
Z perspektywy praktyki rynkowej, overdraft jest często pierwszym źródłem finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw, jak również narzędziem zarządzania płynnością finansową w dużych strukturach kapitałowych. Szczególnie duże znaczenie przypisuje się temu instrumentowi w kontekście zarządzania kryzysem finansowym przedsiębiorstw – a więc także w przypadkach, w których pojawiają się hasła typu sprzedam zadłużoną spółkę z zaległościami w ZUS, kupuję firmę z długami, szukam prezesa z doświadczeniem w oddłużaniu czy pożyczka dla zadłużonej firmy.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz.U. 2023 poz. 2488), przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie określoną kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do ich zwrotu wraz z odsetkami i prowizją.
Overdraft jest szczególną formą kredytu odnawialnego, przy czym:
Umowa overdraftu zawierana jest na czas określony, najczęściej 12 miesięcy, z możliwością odnowienia. Bank ustala indywidualny limit kredytowy na podstawie oceny zdolności kredytowej przedsiębiorcy, jego historii współpracy oraz sytuacji finansowej.
Overdraft stanowi umowę kredytu sensu stricto i podlega ogólnym przepisom Kodeksu cywilnego oraz Prawa bankowego. Wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, a warunki spłaty, zabezpieczeń i odnowienia są każdorazowo regulowane w dokumentacji bankowej (umowie kredytowej i regulaminie rachunku).
Kredyt w rachunku bieżącym jest rejestrowany w Biurze Informacji Kredytowej (BIK), a jego wykorzystanie oraz terminowość spłat wpływają na scoring kredytowy spółki.
Głównym celem korzystania z kredytu w rachunku bieżącym jest zapewnienie przedsiębiorstwu płynności finansowej w okresach czasowego niedoboru gotówki. Overdraft umożliwia:
W tym sensie overdraft może stanowić narzędzie prewencyjne, zapobiegające spirali zadłużenia i konieczności podejmowania bardziej drastycznych kroków, jak sprzedaż zadłużonej spółki czy przymusowe postępowanie restrukturyzacyjne.
W przypadkach, gdy przedsiębiorstwo znajduje się w fazie restrukturyzacji, overdraft może być wykorzystany jako:
W ramach przygotowanej likwidacji (pre-pack), syndyk lub doradca restrukturyzacyjny może – za zgodą sądu – zaproponować kontynuację rachunku z istniejącym limitem debetowym, co pozwala kontynuować działalność w okresie przejściowym. W tym kontekście decyzje typu szukam prezesa z kompetencjami zarządzania w kryzysie są nierzadko uzależnione od dostępności takiego narzędzia finansowego.
Chociaż overdraft daje elastyczność, wiąże się również z ryzykiem:
Banki często żądają dodatkowych zabezpieczeń, w tym:
Przykład: Spółka korzysta z limitu overdraftu na poziomie 300.000 zł, zabezpieczonego poręczeniem prezesa zarządu. W razie braku odnowienia umowy i wypowiedzenia przez bank, członek zarządu może zostać pozwany bezpośrednio – nawet po zbyciu udziałów (sprzedam zadłużoną spółkę) lub zakończeniu funkcji (zmienię prezesa).
Z punktu widzenia oceny sytuacji zadłużonego przedsiębiorstwa, wykorzystanie overdraftu może świadczyć o:
W procesach due diligence – np. w przypadku ofert typu kupuję firmę z długami – analiza umów kredytowych w rachunku bieżącym, ich prolongat, aneksów i warunków wypowiedzenia jest jednym z kluczowych elementów oceny ryzyka prawno-finansowego.
Spółka z branży produkcyjnej zatrudniająca 40 osób korzysta z debetu w rachunku bieżącym w wysokości 500.000 zł. W okresie sezonowego przestoju bank zapowiada nieodnowienie umowy. Zarząd podejmuje decyzję o restrukturyzacji – szukam prezesa z doświadczeniem w reorganizacji, prowadzone są rozmowy z inwestorem gotowym objąć udziały w zamian za pożyczkę dla zadłużonej firmy, która pozwala spłacić debet i odbudować wiarygodność kredytową. Po konsolidacji należności i przekształceniu struktury majątkowej spółki, bank ponownie oferuje kredyt w rachunku – tym razem na korzystniejszych warunkach i z lepszym zabezpieczeniem.
Overdraft, jako forma kredytu w rachunku bieżącym, jest jednym z najbardziej dostępnych, a jednocześnie ryzykownych instrumentów finansowania działalności przedsiębiorstwa. Jego właściwe wykorzystanie może być kluczem do utrzymania płynności w trudnych okresach, natomiast niewłaściwe zarządzanie prowadzi do spirali zadłużenia, której końcowym etapem może być upadłość, sprzedaż spółki (sprzedam zadłużoną spółkę z zaległościami) lub konieczność zmiany strategii zarządczej (zmienię prezesa).
Z punktu widzenia inwestorów, doradców restrukturyzacyjnych oraz podmiotów specjalizujących się w odzyskiwaniu firm w kryzysie, wiedza na temat overdraftu i jego wpływu na strukturę zobowiązań jest niezbędna. Jako element układanki finansowej przedsiębiorstwa, overdraft może być jednocześnie zagrożeniem, jak i szansą – zależnie od kontekstu, celów i poziomu profesjonalizmu podmiotów zarządzających.
Specjalizujemy się w procedurze sprzedaży spółek, co może stanowić optymalne rozwiązanie dla Ciebie i Twojego biznesu
Zapraszamy do kontaktu z naszym Biurem Obsługi Klienta od poniedziałku do piątku 08:00 – 16:00.
© 2025 · Firma Bez Długów · Wszelkie prawa zastrzeżone.
Skorzystaj z darmowej konsultacji prawnej!